Home > ATEX-categorieën 1, 2 en 3: wat betekenen ze voor ventilatoren?

ATEX-categorieën 1, 2 en 3: wat betekenen ze voor ventilatoren?

Zodra de ATEX-zone van een locatie vaststaat, is de volgende vraag: welke categorie apparatuur is vereist? De categorie vertaalt de zone naar concrete constructie-eisen voor de ventilator. Dit artikel legt uit hoe categorieën werken, wat apparatuurgroepen zijn, en wat het in de praktijk betekent voor uw ventilatorspecificatie.

Van zone naar categorie: de directe koppeling

De ATEX-richtlijn legt een directe koppeling vast tussen zone en minimaal vereiste categorie:

Zone 0 / Zone 20 → minimaal categorie 1 (G of D)

Zone 1 / Zone 21 → minimaal categorie 2 (G of D)

Zone 2 / Zone 22 → minimaal categorie 3 (G of D)

De aanduiding G staat voor Gas (zones 0, 1, 2), D staat voor Dust/stof (zones 20, 21, 22). Een ventilator die geschikt is voor zone 1 draagt de markering Categorie 2G (of de modernere aanduiding EPL Gb).

Lees ons kennisartikel over ATEX-zones voor meer informatie.

Apparatuurgroepen: I, II en III

Naast categorieën kent ATEX ook apparatuurgroepen. Die bepalen voor welk type omgeving de apparatuur bedoeld is:

Groep I: Mijnbouw (ondergronds, firedamp/mijngas)

Groep II: Overige industriële installaties met gas, damp of nevel (meest voorkomend)

Groep III: Omgevingen met brandbaar stof (anders dan mijnstof)

Groep II, veruit de meest relevante voor de maakindustrie, chemie, voeding en tunnels, is verder onderverdeeld in IIA, IIB en IIC op basis van de ontstekingsgevoeligheid van het gas. IIC staat voor de meest ontbrandbare gassen (waterstof, acetyleen). Een ventilator gecertificeerd voor IIC is altijd ook geschikt voor IIA en IIB.

Wat betekent dit concreet bij een ventilator?

Stel: je hebt een zone 2 omgeving met propaan (groep IIA). Je hebt dan een ventilator nodig die minimaal categorie 3G, groep II draagt. In de praktijk kies je voor een ventilator met markering: II 3G of ⟨Ex⟩ II 3 G c IIA T3. Alle onderdelen, van de waaier tot de motor en de coating, moeten aan de bijbehorende constructie-eisen voldoen zoals vastgelegd in EN 14986.

Let op: kies altijd de categorie die past bij de zone, tenzij er specifieke redenen zijn (bijv. ernstiger gevolgen bij ontsteking) om een hogere categorie te kiezen.

EPL: Equipment Protection Level

Naast de categorieaanduiding zie je steeds vaker EPL-markeringen: Ga, Gb, Gc (voor gas) en Da, Db, Dc (voor stof). EPL is de internationale harmonisatie met IECEx en geeft hetzelfde beschermingsniveau aan, maar dan in een internationaal erkende notatie. Ga = hoogste bescherming (vergelijkbaar categorie 1G), Gb = categorie 2G, Gc = categorie 3G.